(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

ఉద్యోగపర్వ - అధ్యాయ 090

॥ శ్రీః ॥
5.90. అధ్యాయః 090
Mahabharata - Udyoga Parva - Chapter Topics
శ్రీకృష్ణస్య కుంతీసమీపగమనం ॥ 1 ॥ కృష్ణేన ప్రత్యేకం నామనిర్దేశపూర్వకం యుధిష్ఠిరాదికుశలమాపృచ్ఛ్య స్వానుభూతదుఃఖానుస్మరేన శోచంత్యాః కుంత్యాః సమాశ్వాసనం ॥ 2 ॥ తథా కుంతీసామంత్ర్య దుర్యోధనగృహగమనం ॥ 3 ॥
Mahabharata - Udyoga Parva - Chapter Text

వైశంపాయన ఉవాచ। 5-90-0x(3655)(34900)
అథోపగంయ విదురమపరాహ్ణే జనార్దనః।
పితృష్వసారం స పృథామభ్యగచ్ఛదరిందమః ॥ 5-90-1(34901)
సా దృష్ట్వా కృష్ణమాయాంతం ప్రసన్నాదిత్యవర్చసం।
కంఠే గృహీత్వా ప్రాక్రోశత్స్మరంతీ తనయాన్పృథా ॥ 5-90-2(34902)
తేషాం సత్వవతాం మధ్యే గోవిందం సహచారిణం ।
చిరస్య దృష్ట్వా వార్ష్ణేయం బాష్పమాహారయత్మృథా ॥ 5-90-3(34903)
సాఽబ్రవీత్కృష్ణమాసీనం కృతాతిథ్యం యుధాం పతిం ।
బాష్పగద్గదపూర్ణేన ముఖేన పరిశుష్యతా ॥ 5-90-4(34904)
ఏతే బాల్యాన్ప్రభృత్యేవ గురుశుశ్రూషణే రతాః ।
పరస్పరస్య సుహృదః సంమతాః సమచేతసః।
నికృత్యా భ్రంశితా రాజ్యాంజనార్హా నిర్జనం గతాః ॥ 5-90-5(34905)
వినీతక్రోధహర్షాశ్చ బ్రహ్మణ్యాః సత్యవాదినః ।
త్యక్త్వా ప్రియముఖే పార్థా రుదతీమపహాయ మాం ॥ 5-90-6(34906)
అహార్షుశ్చ వనం యాంతః సమూలం హృదయం మమ।
అతదర్హా మహాత్మానః కథం కేశవ పాండవాః ॥ 5-90-7(34907)
ఊషుర్మహావనే తాత సింహవ్యాఘ్రగజాకులే ।
బాలా విహీనాః పిత్రా తే మయా సతతలాలితాః ॥ 5-90-8(34908)
అపశ్యంతశ్చ పితరౌ కథముషూర్మహావనే।
శంఖదుందుభినిర్ఘోషైర్భృదంగైర్వేణునిస్వనైః ॥ 5-90-9(34909)
పాండవాః సమబోధ్యంత బాల్యాత్ప్రభృతి కేశవ ।
యే స్మ వారణశబ్దేన హయానాం హేషితేన చ ॥ 5-90-10(34910)
రథేనేమినినాదైశ్చ వ్యబోధ్యంత తదా గృహే ।
శంఖభేరీనినాదేన వేణువీణానునాదినా ॥ 5-90-11(34911)
పుణ్యాహఘోషమిశ్రేణ పూజ్యమానా ద్విజాతిభిః ।
వస్త్రై రత్నైరలంకారైః పూజయంతో ద్విజన్మనః ॥ 5-90-12(34912)
గీర్భిర్మంగలయుక్తాభిర్బ్రాహ్మణానాం మహాత్మనాం ।
అర్చితైరర్చనార్హైశ్చ స్తువద్భిరభినందితాః ॥ 5-90-13(34913)
ప్రాసాదాగ్నేష్వబోధ్యంత రాంఖవాజినశాయినః ।
క్రూరం చ నినదం శ్రుత్వా శ్వాపదానాం మహావనే ॥ 5-90-14(34914)
న స్మోపయాంతి నిద్రాం తే నతదర్హా జనార్దన ।
భేరీమృదంగనినదైః శంఖవైణవనిస్వనైః ॥ 5-90-15(34915)
స్త్రీణాం గీతనినాదైశ్చ మధురైర్మధుసూదన ॥
వందిమాగధసూతైశ్చ స్తువద్భిర్బోధితాః కథం ॥ 5-90-16(34916)
మహావనేష్వబోధ్యంత శ్వాపదానాం రుతేన చ ।
హ్రీమాత్సత్యధృతిర్దాంతో భూతానామనుకంపితా ॥ 5-90-17(34917)
కామద్వేషౌ వశే కృత్వా సతాం వర్త్మానువర్తతే ।
అంబరీషస్య మాంధాతుర్యయాతేర్నహుషస్య చ ॥ 5-90-18(34918)
భరతస్య దిలీపస్య శిబేరౌశీనరస్య చ।
రాజర్షీణాం పురాణానాం ధురం ధత్తే దురుద్వహాం ॥ 5-90-19(34919)
శీలవృత్తోపసంపన్నోః ధర్మజ్ఞః సత్యసంగరః ।
రాజా సర్వగుణోపేతస్త్రౌలోక్యస్యాపి యో భవేత్ ॥ 5-90-20(34920)
అజాతశత్రుర్ధర్మాత్మా శుద్ధజాంబూనదప్రభః ।
శ్రేష్ఠః కురుషు సర్వేషు ధర్మతః శ్రుతవృత్తతః ।
ప్రియదర్శో దీర్ఘభుజః కథం కృష్ణ యుధిష్ఠిరః ॥ 5-90-21(34921)
యః స నాగాయుతప్రాణో వాతరంహా మహాబలః ।
సామర్షః పాండవో నిత్యం ప్రియో భ్రాతుః ప్రియంకరః ॥ 5-90-22(34922)
కీచకస్య తు సజ్ఞాతేర్యో హంతా మధుసూదన ।
శూరః క్రోధవశానాం చ హిడింబస్య బకస్య చ ॥ 5-90-23(34923)
పరాక్రమే శక్రసమో మాతరిశ్వసమో బలే।
మహేశ్వరసమః క్రోధే భీమః ప్రహరతాం వరః ॥ 5-90-24(34924)
క్రోధం బలమమర్షం చ యో నిధాయ పరంతపః ।
జితాత్మా పాండవోఽమర్షీ భ్రాతుస్తిష్ఠతి శాసనే ॥ 5-90-25(34925)
తేజోరాశిం మహాత్మానం వరిష్ఠమభితౌజసం ।
భీమం ప్రదర్శనేనాపి భీమసేనం జనార్దన ॥ 5-90-26(34926)
తం మమాచక్ష్వ వార్ష్ణేయ కథమద్య వృకోదరః ।
ఆస్తే పరిఘబాహుః స మధ్యమః పాండవో బలీ ॥ 5-90-27(34927)
అర్జునేనార్జునో యః స కృష్ణ బాహుసహస్రిణా ।
ద్విబాహుః స్పర్ధతే నిత్యమతీతేనాపి కేశవ ॥ 5-90-28(34928)
క్షిపత్యేకేన వేగేన పంచబాణశతాని యః ।
ఇష్వస్త్రే సదృశో రాజ్ఞః కార్తవీర్యస్య పాండవః ॥ 5-90-29(34929)
తేజసాఽఽదిత్యసదృశో మహర్షిసదృశో దమే।
క్షమయా పృథివీతుల్యో మహేంద్రసమవిక్రమః ॥ 5-90-30(34930)
ఆధిరాజ్యం మహద్దీప్తం ప్రథితం మధుసూదన ।
ఆహృతం యేన వీర్యేణ కురూణాం సర్వరాజసు ॥ 5-90-31(34931)
యస్య బాహుబలం సర్వే పాండవాః పర్యుపాసతే।
స సర్వరథినాం శ్రేష్ఠః పాండవః సత్యవిక్రమః ॥ 5-90-32(34932)
యం గత్వాఽభిముఖః సంఖ్యే న జీవంతశ్చిదావ్రజేత్ ।
యో జేతా సర్వభూతానామజేయో జిష్ణురచ్యుత ॥ 5-90-33(34933)
యోఽపాశ్రయః పాండవానాం దేవానామివ వాసవః ।
స తే భ్రాతా సఖా చైవ కథమద్య ధనంజయః ॥ 5-90-34(34934)
దయావాన్సర్వభూతేషు హ్రీనిషేవో మహాస్రవిత్ ।
మృదుశ్చ సుకుమారశ్చ ధార్మికశ్చ ప్రియశ్చ మే॥ 5-90-35(34935)
సహదేవో మహేష్వాసః శూరః సమితిశోభనః ।
భ్రాతృణాం కృష్ణ శుశ్రూషుర్ధర్మార్థకుశలో యువా ॥ 5-90-36(34936)
సదైవ సహదేవస్య భ్రాతరో మధుసూదన ।
వృత్తం కల్యాణవృత్తస్య పూజయంతి మహాత్మనః ॥ 5-90-37(34937)
జ్యేష్ఠోపచాయినం వీరం సహదేవం యుధాం పతిం।
శుశ్రూషుం మమ వార్ష్ణేయ మాద్రీపుత్రం ప్రచక్ష్వ మే ॥ 5-90-38(34938)
సుకుమారో యువా శూరో దర్శనీయశ్చ పాండవః।
భ్రాతౄణాం చైవ సర్వేషాం ప్రియః ప్రాణో బహిశ్చరః ॥ 5-90-39(34939)
చిత్రయోధీ చ నకులో మహేష్వాసో మహాబలః ।
కచ్చిత్స కుశలీ కృష్ణ వత్సో మమ సుఖైధితః ॥ 5-90-40(34940)
సుఖోచితమదుఃఖార్హం సుకుమారం మహారథం ।
అపి జాతు మహాబాహో పశ్యేయం నకులం పునః ॥ 5-90-41(34941)
పక్ష్మసంపాతజే కాలే నకులేన వినాకృతా ।
న లభామి ధృతిం వీర సాఽద్య జీవామి పశ్య మాం॥ 5-90-42(34942)
సర్వైః పుత్రైః ప్రియతరా ద్రౌపదీ మే జనార్దన ।
కులీనా రూపసంపన్నా సర్వైః సముదితా గుణైః ॥ 5-90-43(34943)
పుత్రలోకాత్పతిలోకం వృణ్వానా సత్యవాదినీ।
ప్రియాన్పుత్రాన్పరిత్యజ్య పాండవాననురుధ్యతే ॥ 5-90-44(34944)
మహాభిజనసంపన్నా సర్వకామైః సుపూజితా।
ఈశ్వరీ సర్వకల్యాణీ ద్రౌపదీ కథమచ్యుత ॥ 5-90-45(34945)
పతిభిః పంచభిః శూరైరగ్నికల్పైః ప్రహారిభిః ।
ఉపపన్నా మహేష్వాసైర్ద్రౌపదీ దుఃఖభాగినీ ॥ 5-90-46(34946)
చతుర్దశమిదం వర్షం యన్నాపశ్యమరిందమ ।
పుత్రాదిభిః పరిద్యూనాం ద్రౌపదీం సత్యవాదినీం ॥ 5-90-47(34947)
న నూనం కర్మభిః పుణ్యైరశ్రుతే పురుషః సుఖం ।
ద్రౌపదీ చేత్తథావృత్తా నాశ్రుతే సుఖమవ్యయం ॥ 5-90-48(34948)
న ప్రియో మమ కృష్ణాయా బీభత్సుర్న యుధిష్ఠిరః ।
భీమసేనో యమౌ వాపి యదపశ్యం సభాగతాం ॥ 5-90-49(34949)
న మే దుఃఖతరం కించిద్భూతపూర్వం తతోఽధికం ।
స్త్రీధర్మిణీం ద్రౌపదీం యచ్ఛ్వశురాణాం సమీపగాం ॥ 5-90-50(34950)
ఆనాయితామనార్యేణ క్రోధలోభానువర్తినా ।
సర్వే ప్రైక్షంత కురవ ఏకవస్త్రాం సభాగతాం ॥ 5-90-51(34951)
తత్రైవ ధృతరాష్ట్రశ్చ మహారాజశ్చ బాహ్లికః ।
కృపశ్చ కసోమదత్తశ్చ నిర్విష్ణాః కురవస్తథా ॥ 5-90-52(34952)
తస్యాం సంసది సర్వేషాం క్షత్తారం పూజయాంయహం ।
వృత్తేన హి భవత్యార్యో న ధనేన న విద్యయా ॥ 5-90-53(34953)
తస్య కృష్ణ మహాబుద్ధేర్గంభీరస్య మహాత్మనః।
క్షత్తుఃక శీలమలంకారో లోకాన్విష్టభ్య తిష్ఠతి ॥ 5-90-54(34954)
వైశంపాయన ఉవాచ। 5-90-55x(3656)
సా శోకార్తా చ హృష్టా చ దృష్ట్వా గోవిందమాగతం।
నానావిధాని దుఃఖాని సర్వాణ్యేవాన్వకీర్తయం ॥ 5-90-55(34955)
పూర్వైరాచరితం యత్తత్కురాజభిరరిందమ ।
అక్షద్యూతం మృగవధః కచ్చిదేషాం సుఖావహం ॥ 5-90-56(34956)
తన్మాం దహతి యత్కృష్ణా సభాయాం కురుసన్నిధౌ ।
ధార్తరాష్ట్రైః పరిక్లిష్టా యథా న కుశలం తథా ॥ 5-90-57(34957)
నిర్వాసనం చ నగరాత్ప్రవ్రజ్యా చ పరంతప ।
నానావిధానాం దుఃఖానామావాసోఽస్మి జనార్దన ॥ 5-90-58(34958)
అజ్ఞాతచర్యా బాలానామవరోధశ్చ మాధవ ।
న మే క్లేశతమం తత్స్యాత్పుత్రైః సహ పరంతప ॥ 5-90-59(34959)
దుర్యోధనేన నికృతా వర్షమద్య చతుర్దశం।
దుఃఖాదపి సుఖం నః స్యాద్యది పుణ్యఫలక్షయః ॥ 5-90-60(34960)
న మే విశేపో జాత్వాసీద్ధార్తరాష్ట్రేషు పాండవైః ।
తేన సత్యేన కృష్ణ త్వాం హతామిత్రం శ్రియా వృతం ।
అస్మాద్విముక్తం సంగ్రామాత్పశ్యేయం పాండవైః సహ ॥ 5-90-61(34961)
నైవ శక్యాః పరాజేతుం సర్వం హ్యేషాం తథావిధం ।
పితరం త్వేవ గర్హేయం నాత్మానం న సుయోధనం ॥ 5-90-62(34962)
యేనాహం కుంతిభోజాయ ధనం వృత్తైరివార్పితా ।
బాలాం మామార్యకస్తుభ్యం క్రీడంతీం కందుహస్తికాం ॥ 5-90-63(34963)
అదాత్తు కుంతిభోజాయ సఖా సఖ్యే మహాత్మనే ।
సాఽహం పిత్రా చ నికృతా శ్వశురైశ్చ పరంతప।
అత్యంతదుఃఖితా కృష్ణ కిం జీవితఫలం మమ ॥ 5-90-64(34964)
యన్మాం వాగబ్రవీన్నక్తం సూతకే సవ్యసాచినః ।
పుత్రస్తే పృథివీం జేతా యశశ్చాస్య దివం స్పృశేత్ । 5-90-65(34965)
హత్వా కురూన్మహాజన్యే రాజ్యం ప్రాప్య ధనంజయః ।
భ్రాతృభిః సహ కౌంతేయస్త్రీన్మేధానాహరిష్యతి ॥ 5-90-66(34966)
నాహం తామభ్యసూయామి నమో ధర్మాయ వేధసే ।
కృష్ణాయ మహతే నిత్యం ధర్మో ధారయతి ప్రజాః ॥ 5-90-67(34967)
ధర్మశ్చేదస్తి వార్ష్ణేయ యథా వాగభ్యభాషత।
త్వం చాపి తత్తథా కృష్ణ సర్వం సంపాదయిష్యసి ॥ 5-90-68(34968)
న మాం మాధవ వైధవ్యం నార్థనాశో న వైరితా ।
తథా శోకాయ దహతి యథా పుత్రైర్వినా భవః ॥ 5-90-69(34969)
యాఽహం గాండీవధన్వానం సర్వశస్త్రభృతాం వరం।
ధనంజయం న పశ్యామి కా శాంతిర్హృదయస్య మే।
ఇతశ్చతుర్దశం వర్షం యన్నాపశ్యం యుధిష్ఠిరం ॥ 5-90-70(34970)
ధనంజయం చ గోవింద యమౌ తం చ వృకోదరం।
జీవనాశం ప్రనష్టానాం శ్రాద్ధం కుర్వంతి మానవాః ॥ 5-90-71(34971)
అర్థతస్తే మమ మృతాస్తేషాం చాహం జనార్దనా ।
బ్రూయా మాధవ రాజానం ధర్మాత్మానం యుధిష్ఠిరం ॥ 5-90-72(34972)
భూయాంస్తే హీయతే ధర్మో మా పుత్రక వృథా కృథాః ।
పరాశ్రయా వాసుదేవ యా జీవతి ఘిగస్తు తాం ॥ 5-90-73(34973)
వృత్తేః కార్పణ్యలబ్ధాయా అప్రతిష్ఠైవ జ్యాయసీ।
అథో ధనంజయం బ్రూయా నిత్యోద్యుక్తం వృకోదరం ॥ 5-90-74(34974)
యదర్థం క్షత్రియా సూతే తస్య కాలోఽయమాగతః।
అస్మింశ్చేదాగతే కాలే మిథ్యా చాతిక్రమిష్యతి ॥ 5-90-75(34975)
లోకసంభావితాః సంతః సునృశంసం కరిష్యథ ।
నృశంసేన చ వో యుక్తాంస్త్యజేయం శాశ్వతీః సమాః ॥ 5-90-76(34976)
కాలే హి సమనుప్రాప్తే త్యక్తవ్యమపి జీవనం ।
మాద్రీపుత్రౌ చ వ్యక్తవ్యౌ క్షత్రధర్మరతౌ సదా ॥ 5-90-77(34977)
విక్రమేణార్జితాన్భోగాన్వృణీతం జీవితాదపి ।
విక్రమాధిగతా హ్యర్థాః క్షత్రధర్మేణ జీవతః ॥ 5-90-78(34978)
మనో మనుష్యస్య సదా ప్రీణంతి పురుషోత్తమ।
గత్వా బ్రూహి మహాబాహో సర్వశస్త్రభృతాం వరం ॥ 5-90-79(34979)
అర్జునం పాండవం వీరం ద్రౌపద్యాః పదవీం చర ।
విదితౌ హి తవాత్యంతం క్రుద్ధౌ తౌ తు యథాంతకౌ ॥ 5-90-80(34980)
భీమార్జునౌ నయేతాం హి దేవానపి పరాం గతిం।
తయోశ్చైతదవజ్ఞానం యత్సా కృష్ణా సభాం గతా ॥ 5-90-81(34981)
దుఃశాసతశ్చ కర్ణశ్చ పరుషాణ్యభ్యభాషతాం।
దుర్యోధనో భీమసేనమభ్యగచ్ఛన్మనస్వినం ॥ 5-90-82(34982)
పశ్యతాం కురుముఖ్యానాం తస్య ద్రక్ష్యతి యత్ఫలం ।
న హి వైరం సమాసాద్య ప్రశాంయతి వృకోదరః ॥ 5-90-83(34983)
సుచిరాదపి భీమస్య న హి వైరం ప్రశాంయతి।
యావదంతం న నయతి శాత్రవాంచత్రుకర్శనః ॥ 5-90-84(34984)
న దుఃఖం రాజ్యహరణం న చ ద్యూతే పరాజయః ।
ప్రవ్రాజనం తు పుత్రాణాం న మే తద్దుఃఖకారణం ॥ 5-90-85(34985)
యత్తు సా బృహతీ శ్యామా ఏకవస్త్రా సభాం గతా।
అశృణోత్పరుషా వాచః కిం ను దుఃఖతరం తతః ॥ 5-90-86(34986)
స్త్రీధర్మిణీ వరారోహా క్షత్రధర్మరతా సదా।
నాభ్యగచ్ఛత్తదా నాథం కృష్ణా నాథవతీ సతీ ॥ 5-90-87(34987)
యస్యా మమ సపుత్రాయాస్త్వం నాథో మధుసూదన ।
రామశ్చ బలినాం శ్రేష్ఠః ప్రద్యుంనశ్చ మహారథః ॥ 5-90-88(34988)
సాఽహమేవంవిధం దుఃఖం సహేయం పురుషోత్తమ ।
భీమే జీవతి దుర్ధర్షే విజయే చాపలాయిని ॥ 5-90-89(34989)
వైశంపాయన ఉవాచ। 5-90-90x(3657)
తత ఆశ్వాసయామాస పుత్రాధిభిరభిప్లుతాం।
పితృష్వసారం శోచంతీం శౌరిః పార్థసఖః పృథాం ॥ 5-90-90(34990)
వాసుదేవ ఉవాచ। 5-90-91x(3658)
కా ను సీమంతినీ త్వాదృగ్లోకేష్వస్తి పితృష్వసః ।
శూరస్య రాజ్ఞో దుహితా ఆజమీఢకులం గతా ॥ 5-90-91(34991)
మహాకులీనా భవతీ హ్రదాద్ధ్రదమివాగతా।
ఈశ్వరీ సర్వకల్యాణీ భర్త్రా పరమపూజితా॥ 5-90-92(34992)
వీరసూర్వీరపత్నీ త్వం సర్వైః సముదితా గుణైః ।
ముఖదుఃఖే మహాప్రాజ్ఞే త్వాదృశీ సోఢుమర్హతి ॥ 5-90-93(34993)
నిద్రాతంద్రే క్రోధహర్షౌ క్షుత్పిపాసే హిమాతపౌ।
ఏతాని పార్థా నిర్జిత్య నిత్యం వీరసుఖే రతాః ॥ 5-90-94(34994)
త్యక్తగ్రాంయసుఖాః పార్థా నిత్యం వీరసుఖప్రియాః ।
న తు స్వల్పేన తుష్యేయుర్మహోత్సాహా మహాబలాః ॥ 5-90-95(34995)
అంతం ధీరా నిషేవంతే మధ్యం గ్రాంయసుఖప్రియాః ।
ఉత్తమాంశ్చ పరిక్లేశాన్భోగాంశ్చాతీవ మానుషాన్ ॥ 5-90-96(34996)
అంతేషు రేమిరే ధీరా న తే మధ్యేషు రేమిరే ।
అంతప్రాప్తిం సుఖం ప్రాహుర్దుఃఖమంతరమంతయోః ॥ 5-90-97(34997)
అభివాదయంతి భవతీం పాండవాః సహ కృష్ణయా ।
ఆత్మానం తే కుశలినం నివేద్యాహురనామయం ॥ 5-90-98(34998)
అరోగాన్సర్వసిద్ధార్థాన్క్షిప్రం ద్రక్ష్యసి పాండవాన్ ।
ఈశ్వరాన్సర్వలోకస్య హతామిత్రాఞ్శ్రియా వృతాన్ ॥ 5-90-99(34999)
ఏవమాశ్వాసితా కుంతీ ప్రత్యువాచ జనార్దనం ।
పుత్రాధిభిరభిధ్వస్తా నిగృహ్యాబుద్ధిజం తమః ॥ 5-90-100(35000)
కుంత్యువాచ। 5-90-101x(3659)
యద్యత్తేషాం మహాబాహో పథ్యం స్యాన్మధుసూదన।
యథాయథా త్వం మన్యేథాః కుర్యాః కృష్ణ తథాతథా ॥ 5-90-101(35001)
అవిలోపేన ధర్మస్య అనికృత్యా పరంతప।
ప్రభావజ్ఞాఽస్మి తే కృష్ణ సత్యస్యాభిజనస్య చ ॥ 5-90-102(35002)
వ్యవస్థాయాం చ మిత్రేషు బుద్ధివిక్రమయోస్తథా।
త్వమేవ నః కులే ధర్మస్త్వం సత్యం త్వం తపో మహత్ ॥ 5-90-103(35003)
త్వం త్రాతా త్వం మహద్బ్రహ్మ త్వయి సర్వం ప్రతిష్ఠితం।
యథైవాత్థ తథైవైతత్త్వయి సత్యం భవిష్యతి ॥ 5-90-104(35004)
` కురూణాం పాండవానాం చ లోకానాం చాపరాజిత ।
సర్వస్యైతస్య వార్ష్ణేయ గతిస్త్వమసి మాధవ।
ప్రభావో బుద్ధివీర్యం చ తాదృశం తవ కేశవ ॥' 5-90-105(35005)
వైశంపాయన ఉవాచ। 5-90-106x(3660)
తామామంత్ర్య చ గోవిందః కృత్వా చాభిప్రదక్షిణం।
ప్రాతిష్ఠత మహాబాహుర్దుర్యోధనగృహాన్ప్రతి ॥ ॥ 5-90-106(35006)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే ఉద్యోగపర్వణి భగవద్యానపర్వణి నవతితమోఽధ్యాయః ॥

Mahabharata - Udyoga Parva - Chapter Footnotes
5-90-6 ప్రియం రాజ్యాది। సుఖం భోగోత్థ ఆహ్లాదః ॥
5-90-21 ప్రియో దర్శో దర్శనం యస్య ॥
5-90-48 తథావృత్తా పుణ్యశీలా ॥
5-90-59 అవరోధః రాజ్యప్రదానరూపో వృత్తినిరోధః ॥
5-90-60 యది సుఖం పుణ్యక్షయరూపం అర్థాద్దుఃఖం పాపక్షయరూపం తర్హి దుఃఖాత్పాపక్షయహేతోస్తత్సుఖం నః
అస్మాకం స్యాత్। తథా చ న వయం దుఃఖాద్భయం ప్రాప్నుమ ఇత్యర్థః ॥
5-90-61 అస్మాత్ భావినః కురుపాండవసంగ్రామాత్ ॥
5-90-62 సర్వం వృత్తం। ఏషాం పాండవానాం తథావిధం అవిషమం ॥
5-90-63 వృత్తైర్వదాన్యత్వేన ఖ్యాతైర్ధనం యథా అక్లేశేనార్ప్యతే తద్వత్ యేనాహమర్పితా ।
వృత్తోఽతీతే దృఢే ఖ్యాతే ఇతి విశ్వః। ఆర్యకః పితామహః । తుభ్యం తవ ॥
5-90-66 మహాజన్యే మహాయుద్ధే । మేధాన్ అశ్వమేధాన్ ॥
5-90-75 అతిక్రమిష్యతి అయుద్ధేనేత్యర్థః ॥
5-90-102 అనికృత్యా అచ్ఛలేన ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.